تا قیام قائم - عج
معرفی مقامات ولی زمان حضرت اباصالح المهدی-عجل الله تعالی ظهوره الشریف 

بخشی از مقاله "نظریه سیاسی قرآن و نهج البلاغه در نگاه تطبیقی"

به قلم آقای ابراهیم سجادی به آدرس:

http://www.noormags.com/view/fa/articlepage/7557

حضرت مولا علی امیرالمومنین علیه السلام جمع آورى خراج، اشاره اى است به یکى از منابع دولت در عصر امام و در خدمت فقرزدایى قرار مى گرفت . (فىء) و (صدقات) نیز دو منبع مالیاتى دیگرى است که امام(ع) نحوه دریافت، نگهدارى و تقسیم آنها را با هدفگیرى ویژه اى مورد توجه قرار مى دهند و در پى این می باشند که بدینوسیله از فشار بر پرداخت کنندگان و پیدایش فاصله طبقاتى پیش گیرى نمایند. از این رو خطاب به یکى از مسئولان جمع آورى صدقات مى فرماید: (لاتبغین لهم رزقاً یأکلونه و لا کسوة شتاء و لاصیف، و لاتضربن رجلاً منهم سوطاً فى طلب درهم، و لاتبیعن لهم دابة یعملون علیها، فانا لم نأمر بذلک، انّما أمرنا أن نأخذ العفو [(یسألونک ماذا ینفقون قل العفو)(بقره/219)]64 خوراک، لباس زمستانى و لباس تابستانى آنان را نگیرید، براى پول کسى را نزنید، حیوانى که ابزار کار آنان است در معرض فروش قرار ندهید، براى اینکه ما چنین مأموریتى نداریم، ما مأموریت داریم که زائد بر ضروریات زندگى را دریافت داریم. امام، مسئولان جمع آورى خراج را نیز از ظلم و سخت گیرى بر اهل کتاب و هموطنان غیرمسلمان برحذر مى دارد، ولى اعتماد بر آنان را به عنوان اهل راز نادرست مى شمارد: (فلتکن… جلباب لیّن بطرف من الشدّة فى غیر ظلم و لانقص… ولاتتخذ من دون الله أولیاء فقد قال الله: (لاتتخذوا بطانة من دونکم لایألونکم خبالاً)(آل عمران)/118)، و قال فى اهل الکتاب (لاتتخذوا الیهود و النصارى أولیاء) و قال (و من یتولّهم منکم فانّه منهم)(مائده/56 ـ 51).)65 با آنان چون پوستینى باش که نرمى را با درشتى به هم آمیخته است، البته در درشتى به مرز ستم و کاستى نزدیک مشو، غیر خدا را دوست مگیر، همانا خداوند مى فرماید: (از غیر هم دینان خود دوست صمیمى همراز نگیرید، چه آن که آنها ازایجاد فساد در کارها ذره اى کوتاهى نمى کنند) و مى فرماید (یهود و نصارى را به دوستى مگیرید) و (هر که از شما با آنان دوستى کند، از آنها خواهد بود). آنجا که امر دائر است بین آبادسازى و جمع آورى خراج و زیان مسلمانان، امام بى درنگ جانب آبادانى را ترجیح مى دهد. (و لیکن نظرک فى عمارة الأرض أبلغ من نظرک فى استجلاب الخراج… و من طلب الخراج بغیر عمارة أخرب البلاد.)66 بایستى آبادانى را بیشتر ازگردآورى خراج مورد توجه قرار دهی… هر که بدون راه اندازى آبادانى در پى جمع آورى خراج باشد شهرها را به ویرانى مى کشاند. از نگاه امام، نابسامانى اقتصادى تنها از برخورد نادرست با پرداخت کنندگان مالیات نشأت نمى گیرد، بلکه توزیع غیرعادلانه نیز آشفتگى اقتصادى به بار مى آورد، به همین دلیل امام تقسیم نامتعادل بیت المال را غیرمنطقى، مخالف دستور قرآن و از مصادیق اسراف و تبذیر مى شناسد.67 (لو کان المال لى لسوّیت بینهم، کیف و انما المال مال الله، ألا و إنّ إعطاء المال فى غیر حقّه تبذیر و اسراف.)68 اگر این مال، ملک شخصى من مى بود، به طور مساوى بین مردم تقسیم مى کردم، پس چگونه برابرى را رعایت نکنم در حالى که مال، مال خداوند است. بدان که دادن مال بدون استحقاق، زیاده روى و اسراف است. (فلیس لأحد من خلق الله عندنا فضل الاّ بطاعة الله و طاعة رسوله و اتباع کتابه و سنة نبیّه،… یقول الله (یا أیها الناس إنّا خلقناکم من ذکر و أنثى و جعلناکم شعوباً و قبائل لتعارفوا إنّ أکرمکم عندالله أتقاکم)(حجرات/13)… فأما هذا الفئ فلیس لأحد فیه على أحد أثرة، قد فرغ الله من قسمه، فهو مال الله و أنتم عبادالله المسلمون.)69 از نگاه ما، کسى از آفریدگان بر دیگرى برترى ندارد جز به سبب اطاعت خداوند و رسولش و تبعیت از قرآن و سنّت پیامبر؛ خداوند مى فرماید: (مردم! همانا آفریدیم شما را از مرد و زنى، آن گاه شما را به صورت دسته ها و قبیله ها درآوردیم تا یکدیگر را بشناسید، همانا گرامى ترین شما باتقواترین شماست) دراین (فىء) کسى بر کسى برترى ندارد، خداوند پیش از این آن را تقسیم کرده است، پس آن مال خدا و شما مسلمانان، بندگان خدا هستید.

منابع:

64. محمودى، محمد باقر، نهج السعادة فى مستدرک نهج البلاغه، 2/45. 65. همان، 5/27. 66. سیدرضى، نهج البلاغه، نامه 53. 67. محمودى، محمد باقر، نهج السعادة فى مستدرک نهج البلاغه، 5/29. 68. سید رضى، نهج البلاغه، خطبه 126. 69. محمودى، محمد باقر، نهج السعادة فى مستدرک نهج البلاغه، 204 ـ 200.

[ دوشنبه ٤ شهریور ۱۳٩٢ ] [ ۱٢:٤٢ ‎ب.ظ ] [ میرناصر بوذری ]
.: Weblog Themes By themzha :.

درباره وبلاگ

امکانات وب